Virtualiseren in Avans

Open Educational Resources

Status project: lopend

Open Educational Resources (OER) is een academie-overstijgend project binnen het ViA-Techniek project. Het heeft als doel om het ontwikkelen, delen en gebruiken van open onderwijsmateriaal bij Avans te bevorderen. Dit vanuit twee perspectieven: consumeren en produceren. Waarom wil ViA dat Avans meegaat in deze ontwikkeling? Is het gebruik van OER een hype of een noodzaak? Hieronder een beknopte achtergrond over Open Educational Recourses en Massive Open Online Courses (MOOC's).

In maart gaf Frans van Kalmthout tijdens het symposium O2E een presentatie over de meerwaarde van Open en Online Onderwijs voor hogescholen. De presentatie en zijn verhaal zijn hier te vinden.

NB: Wil je gebruikmaken van het instructie- en evaluatieformat voor studenten die MOOC's volgen? Download dan de evaluatie-opzet die binnen het OER-project van ViA-Techniek is ontwikkeld.

In vogelvlucht

Tien jaar geleden is het Massachusetts Institute of Technology (MIT) begonnen met het openbaar maken van haar lesmaterialen. Externen kunnen sindsdien gratis gebruikmaken van de kennis van dit Instituut. Inmiddels hebben ook enkele Nederlandse universiteiten en hogescholen dit voorbeeld gevolgd, waaronder Open Universiteit en TU Delft. In 2012 heeft de interesse in en aandacht voor OER in Nederland een ware vlucht genomen, nadat de Massive Open Online Courses (MOOC's) van onder andere Coursera en Udacity zijn geïntroduceerd.

Creative CommonsWat is een MOOC? Bekijk deze uitleg op YouTube.

Door de komst van deze MOOC's dreigt het hoger onderwijs haar monopolie op kwalitatief goed onderwijs te verliezen. Courses van de beste professoren en Ivy League universiteiten komen immers gratis en plaats- en tijdonafhankelijk beschikbaar. Daarbij komt dat met steeds meer MOOC's officiële certificaten behaald kunnen worden. Een impressie over MOOC's vind je in deze indrukwekkende TED-talk van Daphne Koller, één van de oprichters van Coursera.

MOOC's of Open Educational Resources kun je vinden via deze platforms:

  • Class Central
  • Coursera - Internationale aanbieder van gratis online colleges
  • edX - Gratis online cursussen op universitair niveau
  • Khan Academy
  • Merlot - Multimedia Educational Resource for Learning and Online Teaching
  • MOOC-list - Lijst van Massive Open Online Courses
  • OER Commons - Open Educational Resources Commons
  • Udacity - Cursussen op hoger onderwijsniveau
  • Wikiwijs - Open leermaterialen in het Nederlandse onderwijs

Waarom onderwijsmaterialen vrij toegankelijk maken?

Ten eerste geeft het de student de keuze om zelf het meest geschikte studiemateriaal te kiezen. Daarnaast maakt het licentiemodel het mogelijk om samen met publieke organisaties, bedrijfsleven, consumenten en zelfs studenten, 'de prosumers', onderwijs te ontwikkelen. Er gelden namelijk minder beperkingen betreffende hergebruik en aanpassing door anderen. Meer informatie over licenties van open onderwijsmateriaal is te vinden op de website van Creative Commons. Tot slot is het produceren en beschikbaar stellen van OER een geschikte manier om de wereld te tonen wat je als onderwijsinstelling te bieden hebt.

Rol van de docent

Uiteraard heeft het werken met OER gevolgen voor de vorm die het onderwijs aanneemt. De rol van de docent zal bijvoorbeeld veranderen. Waar de docent nu nog in grote mate de rol heeft van kennisoverdrager, zal deze zich steeds meer ontwikkelen tot begeleider in het proces waarin kennis, die een student elders vindt, moet worden beoordeeld op bruikbaarheid. De docent zal ook creatief moeten worden in het zoeken naar lesvormen waarin deze externe kennis een plek krijgt.

Avans en OER

Ook voor Avans ligt hier een uitdaging. Waar staan we nu? Op verschillende niveaus wordt gewerkt aan ontwikkeling en toepassing van OER. Op docentniveau worden er al OER ontwikkeld en gebruikt. Deze activiteiten hebben vragen opgeroepen over onder andere opslag en beschikbaarstelling van OER, auteursrecht en kwaliteitseisen. Het LIC richt zich op het creëren van een platform voor de ontsluiting van OER. Vragen over auteursrecht en kwaliteitseisen spelen op directieniveau. Frans van Kalmthout, voormalig lid van het CvB en lid van het platform ICT & Onderwijs van SURF, richt zich op de ontwikkelingen rondom OER binnen Avans. ViA fungeert hierbij als schakel. Zowel op het gebied van 'produceren' als 'consumeren' van OER vinden activiteiten plaats en wordt informatie uitgewisseld. Op die manier draagt ViA bij aan het bevorderen van het ontwikkelen, delen en gebruiken van open onderwijsmateriaal bij Avans Hogeschool.

Activiteiten rondom OER

Binnen Avans worden verschillende activiteiten georganiseerd rondom OER.

Gevorderde projecten binnen ViA van docenten
Binnen de projecten ViA Economie en ViA Techniek zijn meerdere docenten in de vorm van een gevorderd project aan het experimenteren om OER of (M)OOC's te maken of te gebruiken. Docenten van die academies kunnen contact opnemen met de betreffende academie-ambassadeur/expert.

Literatuuronderzoek OER
In 2012 heeft het College van Bestuur een onderzoek laten uitvoeren naar destijds beschikbare informatiebronnen over OER. Bekijk de resultaten van dit literatuuronderzoek.

LIC en OER
Op 17 Juni 2013 hield het LIC een interne scholingsochtend over Open Educational Resources (OER) en Learning Analytics en de betekenis hiervan voor bibliotheken en Avans Hogeschool als geheel. Op dezelfde website vind je ook meer informatie over het belang dat Avans hecht aan OER en de aanbieders die Avans aanraadt.

Je wilt meer weten

Wil je meer weten over de ontwikkelingen rondom OER binnen Avans, dan kun je terecht bij een van de projectleden onderaan deze pagina of op de pagina's van het LIC en Xplora:

Het laatste nieuws en meer informatie over OER buiten Avans vind je bij SURF.

Interessante links

Aan te raden MOOC's voor informatica-opleidingen
Innovatiethema OER van Surffoundation
Landelijke Special Interest Group OER via Surffoundation
Landelijke Special Interest Group OER op LinkedIn
Landelijke Special Interest Group OER blog

Aan te raden zoekmachines voor MOOC's:

Werken mee aan dit project

Experts AE&I

Expert AB&I
Laatst bijgewerkt op 21 juli 2015.